Prawdopodobnie nie ma na świecie instytucji bardziej oczernianej, a zarazem słabiej poznanej niż trybunał Świętej Inkwizycji. Cała nienawiść do Kościoła katolickiego – której jednak wielu nie ośmiela się wyrażać bezpośrednio – zwraca się ku owej instytucji, szczególnie w jej hiszpańskim wydaniu. Nawet sami katolicy zapominają dziś, że Inkwizycja była instytucją, która wydała szereg wielkich kapłanów, w tym również świętych.

Michał Ghislieri, późniejszy św. Pius V, był Wielkim Inkwizytorem na cały Kościół Powszechny, w pełni zaangażowanym w działalność w imię obrony czystości wiary. Obrany papieżem nie zaprzestał udzielania Świętemu Oficjum wszelkiej pomocy.

Przyszły święty papież urodził się 17 stycznia 1504 roku w Bosco, niedaleko Alessandrii w Piemoncie, w rodzinie zacnej, lecz tak zrujnowanej, że w dzieciństwie musiał wypasać owce. Dzięki pomocy pewnego dobroczyńcy podjął studia w konwencie dominikanów, stając się jednym z nich w wieku piętnastu lat. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1528.

Po uzyskaniu dyplomu na uniwersytecie w Bolonii, przez szesnaście lat wykładał filozofię i teologię. Był przeorem w Vigevano i w Alba, a żarliwa pobożność zapewniła mu nominację na inkwizytora zagrożonej w wierze, z racji sąsiedztwa ze Szwajcarią, diecezji Como. Ten sam urząd sprawował w Bergamo. Pełniąc ten urząd, dał on poznać żarliwość, z jaką wyznawał swą wiarę. Często wystawiał się na wielkie niebezpieczeństwa, które nie zdołały jednak zachwiać stałością jego pobożności.