Koncepcja powstania „Polski Ludowej” jako sowieckiej marionetki wymagała tworzenia wszystkiego od nowa. Nowa zatem miała być polityka, kultura i nauka. „Nowa” też – na co stanowczo zbyt mało zwracamy uwagi – miała być historia. Tworzono ją równolegle z budową komunistycznej konspiracji, licząc, że w niedalekiej przyszłości czerwona mitologia stanie się ideowym fundamentem sowieckiej Polski. Na czymś przecież musiał się ów twór opierać. Główny zaś budulec stanowiło pospolite kłamstwo.

We wrześniu 1939 roku Rzeczpospolita znalazła się nie pod jedną, lecz pod dwiema okupacjami – Związek Sowiecki zagarnął wszak ponad połowę jej terytorium. Komuniści i naziści byli sobie bliscy ideologicznie (walka klas i walka ras), wspólnie zatem zwalczali polską konspirację, wymieniając się wiedzą i doświadczeniem. Komuniści nie cieszyli się w Polsce żadnym poparciem społecznym, a do tego Stalin, jeszcze w roku 1938, nakazał rozwiązać i rozpędzić Komunistyczną Partię Polski (KPP), likwidując znaczną część jej kadry za rozmaite „odchylenia”. Odtworzenie struktur organizacji komunistycznej po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej wymagało zatem czasu. Ponadto, nie bardzo było z czego cokolwiek w tej materii odtwarzać. Ideologia komunistyczna nie mogła wszak być atrakcyjna w kraju, który padł ofiarą sowieckiej agresji. Co więcej, w okupowanej Polsce istniało silne i szeroko rozbudowane Państwo Podziemne, które komuniści mieli wszelkimi metodami zwalczać.