Policjanci prowadzący dochodzenie doskonale potrafią wykryć przyczynę pożaru lub zabójstwa. Szukają wskazówek mogących im podpowiedzieć, która z trzech możliwości kryje się za popełnionym przestępstwem: inteligencja, czyli celowe działanie umysłu, przyczyna naturalna, jak na przykład uderzenie pioruna, czy może wypadek bądź inne wydarzenie losowe.

Inni uczeni uważają jednak, że ani przyczyny materialne, ani przypadek nie wystarczają, by w sposób wyczerpujący wyjaśnić całą złożoność wszystkich aspektów życia. Są oni zdania, że istotną rolę odegrała tu inteligencja. Kryje się ona zarówno w strukturze ptasiego gniazda, jak i w ogromnie złożonej informacji zakodowanej w DNA. Uczonych prezentujących powyższy pogląd nazywa się teleologami lub zwolennikami teorii inteligentnego projektu (ID – ang. intelligent design – przyp. red.).