Tymczasem obecność wspomnianego zgromadzenia rycerskiego na ziemiach polskich wydaje się bardziej prozaiczna i "przyziemna", gdy analizujemy zachowane dokumenty historyczne czy przedmioty kultury materialnej i gdy na ich podstawie staramy się odtwarzać przeszłość. Nie było bowiem u nas nigdy siedzib największych i najbogatszych placówek templariuszy, sami rycerze przebywali na ziemiach polskich zaledwie 90 lat, a ponadto podlegali władzy przeoratu niemieckiego (podobnie jak w Czechach i na Morawach) i nie tworzyli względnie samodzielnej struktury.

Z drugiej jednak strony pewna tajemniczość towarzyszy także i dziejom polskich templariuszy - i to już kiedy próbuje się ustalić przypuszczalną datę przybycia tych rycerzy na nasze ziemie. Wystarczy nadmienić, że do dziś trwa spór pomiędzy współczesnymi historykami o nadanie Opatowa i 16 okolicznych wsi przez księcia sandomierskiego Henryka (syna Bolesława Krzywoustego) zakonowi bliżej nieokreślonemu w dokumentach.