Większość turystów masowo odwiedzających Pompeje interesują wyłącznie słynne ruiny starożytnego miasta zniszczonego przez wybuch wulkanu. Tymczasem tuż obok żyją Nowe Pompeje – miasto, które – jak stwierdził jego założyciel Bartolo Longo – wywodzi swój początek z nowej cywilizacji przyniesionej przez chrześcijaństwo.

Kiedy 24 sierpnia 79 roku n.e. eksplozja Wezuwiusza wzbiła w powietrze słup lawy i ognia, a zaraz potem chmurę popiołów, które przykryły wkrótce grubą warstwą teren w promieniu wielu kilometrów, całkowitej zagładzie uległy miasta położone u stóp wulkanu: Herkulanum, Stabie i Pompeje.
Dwudziestotysięczne Pompeje przeżywały wówczas wraz z całym rzymskim imperium okres gospodarczej prosperity. Na głównych ulicach tłoczno było od kupców przybywających do pobliskiego portu z całej Italii i spoza niej, a na rozległym forum, w termach i w teatrze gromadziła się miejska elita, która w swych luksusowych domach trzymała liczne kosztowności. Zamożność i beztroska miały też swą ciemną stronę – Pompeje pełne były domów schadzek, a atmosfera rozwiązłości zdominowała wszystkie dziedziny życia. W mieście istniało aż 17 domów publicznych i niemal 120 oberż, w których kwitła prostytucja. Nawet ściany budynków pokryte były pornografią i wulgarnymi napisami!
Ten hedonistyczny żywot miasta przerwał kataklizm 79 roku, w którym zresztą wielu późniejszych autorów widziało karę za grzechy miasta. Części mieszkańców udało się uciec, pozostali jednak ginęli w pożarach wywołanych deszczem płonących ułamków lawy, byli zabijani przez trujące wyziewy bądź grzebani żywcem pod warstwą rozżarzonego pyłu wulkanicznego, która miejscami wyniosła nawet 6 metrów. Pompeje znikły pod ziemią na wiele wieków i dopiero w czasach nowożytnych zostały odkryte ich ruiny, które częściowo odkopane, dziś tłumnie odwiedzane są przez turystów z całego świata jako jedne z najlepiej zachowanych pozostałości starożytnego miasta.
Podobnie jak na ruinach pogańskiego świata zbudowana została chrześcijańska cywilizacja, tak i w Pompejach wyrosła nowa osada. Trzeba było jednak wielu wieków, żeby na tej doświadczonej katastrofą ziemi cywilizacja owa wydała nowy plon, którego obfitość zawdzięczamy wierze i oddaniu Matce Bożej jednego człowieka – błogosławionego Bartola Longo.